Creativity

Innovation

Originality

Imagination

 

Salient

Salient is an excellent design with a fresh approach for the ever-changing Web. Integrated with Gantry 5, it is infinitely customizable, incredibly powerful, and remarkably simple.

Download
سنگ تزئینی

این مطلب مقاله جامع در خصوص سنگ های تزیینی می باشد که به مرور تکمیل خواهد شد. سنگ های تزیینی و محصولات تزیینی ژاریک را می توانید از این بخش مشاهده نمایید.

 

Landscape Rocks & Decorative rock

سنگ ها

سنگ ها یکی از قابل مطالعه ترین عناصر طبیعی میباشد که تقریبا برای تمام رشته های علوم مورد استفاده هستند . زیرا اگر این باور را داشته باشیم که عمر سنگ های موجود در کره ی زمین مساوی پیدایش کره ی زمین است . در این صورت این سنگ ها شاهد تمام تحولات کره ی زمین بوده و بالاخره این سنگ ها مانند شناسنامه ی این کره ی خاکی هستند . در این صورت مطالعه ی این سنگ ها برای باستان شناسان . فسیل شناسان . معدن شناسان . جغرافی دانان . کشاورزان و خیلی از علوم دیگر جالب میباشد که هر کدام از این رشته ها نیاز به مطالعه ی وسیع و طولانی در شناخت سنگ و سایر مختصات آن از دیدگاه های خود را دارند . ولی از نظر مهندسین ساختمان مطالعه در سنگ بسیار اندک بوده و تقریبا به رنگ و پایداری آن در مقابل عوامل جوی و همچنین پایداری آن در مقابل سایش و غیره محدود میشود .

طبقه بندی سنگ

هر رشته از علوم سنگ ها را به طریقه ای دسته بندی مینماید که بیشتر جوابگوی نیاز های همان رشته باشد برای مهندسین ساختمان دسته بندی سنگ ها در ابتدا به نوع پیدایش و تشکیل شدن آنها محدود میگردد .

سنگ ها به سه گونه تشکیل شده اند سنگ های آذرین – سنگ های دگرگونی – سنگ های ته نشستی اگر درصد این سنگ ها را در اعماق زمین مطالعه کنیم در حدود 95 درصد سنگ هایی که از عمق صد متری زمین به پایین قرار دارند از سنگ های آذرین بوده و 5 درصد بقیه سنگ های رسوبی و دگرگونی میباشد ولی در سطح زمین تا آنجا که در دسترس بشر است 75 درصد سنگ ها را سنگ های رسوبی و 25 درصد بقیه را سنگ های آذرین و سنگ های دگرگونی تشکیل میدهد .

سنگ های آذرین

سنگ های آذرین که به آنها سنگ های آتش فشانی هم میگویند سنگ هایی هستند که از سرد شدن مواد گداخته که از قسمت مذاب زمین به بیرون فوران کرده است ایجاد شده اند .

به طور کلی منشا همه ی سنگ های روی زمین آذرین هستند ولی بعضی از این سنگ ها در اثر عوامل جوی و غلطیدن به روی هم خرد شده و این قطعات کوچک به وسیله ی آب رفت ها شسته و در محل های گود تر جمع گشته و به تدریج ضخامت این آب رفت ها زیاد تر گشته و به مرور زمان تحت فشار های مختلف قرار گرفته و تشکیل سنگ های رسوبی را داده اند .

سنگ های آذرین بر حسب نوع سرد شدن به سه دسته تقسیم میشوند :

اول سنگ های آذرین درونی : طرز تشکیل آنها بدین طریق میباشد که مواد مذاب داخل هسته مرکز زمین به پوسته ی زمین نفوذ کرده و در آنجا به کندی و به تدریج سرد شده و تشکیل سنگ های آذرین درونی را داده اند این سنگ ها بلوری بوده و کریستال های آن مجال شکل گرفتن را داشته است به همین علت کریستال های آن درشت دانه بوده و اندازه ی آن در حدود میلیمتر میباشد (بلورین یعنی آن که ملکول های آن به طور منظم و طبق قاعده ی خاص و یکنواختی پهلوی یکدیگر قرار گرفته اند . ) مانند گرانیت و دیورت .

دوم سنگ های آذرین بیرونی : این سنگ ها بدین طریق تشکیل شده اند که مواد مذاب درون زمین به بیرون راه پیدا کرده و در مجاورت هوا قرار گرفته و خیلی فوری و سریع سرد شده اند . در این سنگ ها کریستال ها مجال تشکیل شدن نداشته و به شکل خمیری سرد شده اند و در ساختمان این سنگ ها بلور وجود نداشته و یا خیلی کم وجود دارد مانند بازالت .

سوم سنگ هایی هستند که مواد مذاب آن به پوسته ی داخلی زمین نفوذ کرده و در آنجا به تدریج مشغول سرد شدن بودند مانند نوع اول ولی قبل از آنکه خمیر آن کاملا سرد شده و کریستال های آن کاملا مجال تشکیل شدن داشته باشند در اثر یک دگرگونی دیگر به بیرون رانده شده و بقیه ی خمیر به سرعت سرد شده است شکل این سنگ مخلوطی از دونوع بالا میباشد بدین ترتیب که کریستال های آن داخل قسمت خمیری بوده و در هم میباشد . با وجود بر این که جنس این سنگ ها یکنواخت است ولی شکل ظاهر و ساختمان و آن در قسمت های مختلف متفاوت میباشد .

خواص عمومی سنگ های آذری و مقایسه ی آن با سنگ رسوبی:

کلیه ی سنگ های آذری دارای خواص مشترکی هستند که سنگ های رسوبی فاقد آن میباشند :

سنگ های آذری توده ای بوده و یکپارچه است و بدون لایه بندی میباشد و جنس آن یکنواخت است .

سنگ های آذری فاقد فسیل و بقایایی موجودات زنده میباشد زیرا از زمان بیرون ریختن تا زمان سرد شدن هیچ موجود زنده ای نمیتوانست در اثر حرارت زیاد به آن نزدیک شود .

جنس سنگ های آذری یکنواخت بوده و فاقد رگه رگه هستند در صورتی که سنگ های رسوبی لایه لایه بوده و ممکن است در وسط توده بزرگی از سنگ لایه ی خاک و یا لایه وجود داشته باشد که مجال سنگ شدن پیدا نکرده است .

سنگ های آذری بر حسب نوع سرد شدنشان یا تمام بلوری و یا نیمه بلوری هستند .

سنگ های آذری از سنگ های رسوبی سخت تر میباشد .

مکندگی سنگ های آذری کمتر از سنگ های رسوبی میباشد .

وزن مخصوص سنگ های آذری بیشتر از سنگ های رسوبی است .

سنگ های رسوبی

مشا اصلی سنگ های رسوبی مواد ریز جامد معلق در مایعات (رودخانه ها ) هستند این رود خانه ها در ضمن حرکت سنگ های ریز و درشت را به هم غلطانیده و موجب خرد شدن آنها میشود و همچنین تکه های ریز سنگ ها در اثر سایر عواملی طبیعی مانند یخ بندان و غیره از تخته سنگ ها جدا شده اند بوسیله ی رودخانه ها جابه جا شده و به محل هایی که عمق آنها بیشتر است برده میشوند این دانه ها ریز بر اثر در اثر نیروی ثقل زمین و همچنین در اثر فعل و انفعالات شیمیایی در این مکان ها ته نشین شده و تحت فشار قرار میگیرند . این فشار ممکن است در اثر لایه های فوقانی ته نشین های جدید باشد و یا فشار های دیگر و بالاخره بعد از سالیان دراز این لایه ها یکپارچه شده و تولید سنگهایی به نام سنگ های رسوبی مینمایند .

مشخصات سنگ های رسوبی

کلیه ی سنگ های رسوبی لایه لایه میباشند زیرا همانطوری که گفته شد تشکیل آنها در اثر ته نشین شدن اجسام جامد موجود در آب دریاهاست که به مرور و لایه لایه ته نشین میگردد .

ممکن است بقایای اجساد حیوانات در لایه های مختلف سنگ ها وجود داشته باشد که این خود مورد مطالعه ی فسیل شناسان میباشد .

جسم سنگ یکنواخت نیست و ممکن است دارای لایه های خاک و لای باشد .

ممکن است بقایای گیاهان در لا به لای آن وجود داشته باشد .

تقریبا 80  درصد سنگ هایی که در دسترس بشر در سطح زمین قرار داد از نوع سنگ های رسوبی هستند .

سنگ های دگرگونی

سنگ ها ی دگرگونی همانطوریکه از اسم آن معلوم است سنگ هایی هستند که دگرگون شده اند و این دگرگونی باعث تغییراتی در طرز تشکیل بلور و سایر مشخصات آن شده است . اگر سنگ های رسوبی و یا آذرین از محل تشکیل به علل گوناگون به جای دیگر مثلا اعمال زمین منتقل بشوند و در آنجا تحت تاثیر فشار و یا حرارت و در مجاورت رطوبت قرار بگیرد تغیییراتی در شکل آنها پیدا میشود و در آنجا تحت تاثیر فشار و یا حرارت و در مجاورت رطوبت قرار بگیرند تغییراتی در شکل آنها پیدا میشود که باعث دگرگونی آنها شده و به همین علت به آنها سنگ های دگرگونی میگویند مانند سنگ های شیست و یا سنگ لوح و مرمر ها .

سنگ های دگرگونی به حسب آنکه تحت چه درجه ی حرارت و یا چه فشاری دگرگون شده اند انواع مختلفی دارند . سنگ های آذرین دگرگون شده را ارتو و سنگ های ته نشستی دگرگون شده را پارا میگویند .

سنگ های ساختمانی

همانطوریکه گفته شد تقسیم بندی سنگ ها در ساختمان اصول و قواعد و مشخصات مخصوص به خود را دارا میباشد که با سایر علوم بکلی متفاوت است و در ساختمان بیشتر روی رنگ سنگ تکیه میشود و بعد از آن در مقابل عوامل جوی و ساییدگی مورد توجه قرار میگیرد .

نامگذاری سنگ های ساختمانی

سنگ های مورد مصرف در ساختمان به دو گونه نام گذاری میشود یکی بر حسب شکل هندسی سنگ مانند سنگ پلاک – سنگ قرنیز – سنگ تیشه ای و غیره دیگر بر حسب محلی که معدن این سنگ ها در آن واقع است مانند سنگ ابریشم که سنگی است سیاه رنگ و یا سنگ سنندج که سنگی قرمز رنگ میباشد و یا سنگ اسلام آباد و غیره .

استخراج سنگ

سنگ های ساختمانی از معدن بصورت قطعات بزرگ که ابعاد در حدود سه متر میباشد استخراج میشود جدا کردن قطعات سنگ از معدن اغلب بوسیله ی چاله زدن و دینامیت و غیره خرد شده و غیر قابل استفاده میگردند . اخیرا در بعضی معادن با وسایل دیگر بجز دینامیت سنگ ها را جدا میکنند که ضایعات آن کمتر میباشد .

پس از جدا کردن سنگ از معادن آنرا بوسیله ی جرثقیل بارگیری کرده و به وسیله ی تریلی به محل کارخانه سنگ بری حمل مینمایند.

برش سنگ

به قطعات سنگی که از معدن به کارخانه سنگ بری حمل میشود در اصطلاح کارخانه جات سنگ بری قله میگویند . قله ها پس از حمل به کارخانه به وسیله ی جرثقیل های مخصوص که روی ریل حرکت میکند روی دستگاه برش قرار میگیرد . پس از آنگه قله روی دستگاه قرار گرفت آنرا با وسایلی در جای خود محکم میکنند تا از حرکت های احتمالی آن در زیر اره در هنگام برش جلوگیری کنند . اره های سنگ بری دو نوع است نوع اول که قدیمی تر میباشد تشکیل شده است از تعداد ده تا دوازده تیغه که به فاصله ی 2 یا 3 یا 4 سانتی متر از همدیگر قرار گرفته و کاملا به وسیله ی اهرمی روی قله واقع میشوند و با حرکت رفت و برگشت یکنواخت سنگ را به ضخامت تعیین شده میبرد .

این مجموعه ی اره ها در رفت و برگشت یکی دو میلیمتر پایین تر می آید به طوری که همیشه تیغه ها با سنگ در تماس میباشند . برای جلوگیری از ایجاد حرارت بوسیله ی لوله ای مرتبا روی قله  آب ریخته میشود . ابعاد سنگ به دست آمده با این دستگاه به دلخواه بوده و حداکثر مساوی ابعاد قله میباشد و ضخامت آن بستگی به فاصله ی تیغه ها از یکدیگر دارد و هربار چندین پلاک را با هم دیگر آماده مینمایند . این اره به آهستگی قله سنگ را میبرد به طوری که برای بریدن تمام ضخامت سنگ که اگر در حدود دو متر باشد بیش از سه روز وقت لازم است استفاده از این نوع اره ها به علت کلی کار رفته رفته منسوخ میشوند .

نوع دوم که از نوع اول بسیار سریعتر بوده و متداول تر میباشد عبارتست از یک تیغه ی مدور به شعاع تقریبی 50 سانتیمتر که به وسیله ی الکترومتور حول محور خود میچرخد و قله سنگ را که روی میز ثابت شده است به این اره نزدیک میکنند و اره به آرامی سنگ را بریده و به جلو میرود و قله سنگ را به پلاک سنگ تبدیل مینماید بدیهی است که طول پلاک به دست آمده به وسیله این نوع اره به اندازه ی طول قله و عرض آن دلخواه بوده و حداکثر چندد سانتی متر کمتر از شعاع اره میباشد و ضخامت آن نیز بعد از جدا شدن هرپلاک قابل تغییر است . با این نوع اره ها هربار یک پلاک از قله جدا میشود .

پلاک های به دست آمده را به قسمت اندازه کردن سنگ ها برده و به وسیله ی اره های کوچکتر و میزی که با یک اهرم دستی به جلو میرود به ابعاد دلخواه بریده آنگاه قطعات به دست آمده را به حسب احتیاج یا به بازار عرضه نموده و یا به سالن ساب برده و یک طرف آن را با سنگ های سمباده میسایند آنگاه آن را به بازار عرضه مینمایند . ممکن است ساییدن سنگ در یک یا دو مرحله انجام شود .

ابعاد سنگ

در ساختمان ها با توجه به مرغوبیت ساختمان و نظر مهندس معمار سنگ را به ابعاد گوناگون مصرف مینمایند . بعضی از مهندسین اندازه ی قطعات سنگ را قبل از مصرف تعیین نموده و اندازه ی آن را به کارخانه میدهند و کارخانه نیز طبق همان اندازه ها سنگ را بریده و هر اندازه در محل مخصوص نصب میگردد . به این طریق اندازه گیری سنگ , حکمی میگویند و قیمت آن در شرایط مساوی گرانتر از انواع دیگر است . بعضی از مهندسین سنگ را طول آزاد مصرف مینمایند و این بدان معناست که با توجه به محل مصرف یک پهنای معین را در نظر گرفته مثلا (7 یا 10 یا 30 یا 40 سانتیمتر ) و طول سنگ به اختیار کارخانه میباشد . به این طریقه مصرف سنگ , طول آزاد میگویند . معمولا برای فروش کف فضاهای بزرگ و یا نمای ساختمان هایی که زیاد مرغوب نیس از این طریقه استفاده میشود. سنگ های طول آزاد از لحاظ اقتصادی بیشتر مقرون به صوفه هستند .

محل های مصرف سنگ

معمولا در ساختمان از سنگ به دو علت استفاده میشود : یکی به علت زیبایی و رنگ آن و دیگری مقاومت آن در مقابل عوامل جوی و سایش و اغلب در موقع انتخاب سنگ هر دو مطلب را با هم در نظر میگیرند محل مصرف سنگ در ساختمان به شرح زیر است :

سنگ تزئینی

 سنگ ازاره

محل برخورد دیوار های خارجی ساختمان با زمین در محیط خارجی آن بیشتر از همه ی مکان ها تحت تاثیر عوامل شدید جوی مانند برف و باران و یخ بندان قرار دارد و معمولا بلوک سیمانی و یا بلوک سفالی و یا آجری که دیوار با آن ساخته میشود مقاومت در مقابل این همه تغییرات جوی را ندارد و خیلی زود تخریب میگردد. بدین لحاظ در این محل ها باید از مصالح مقاوم تری استفاده شود . معمولا در این محل یک ردیف سنگ به ارتفاع 25 تا 35 سانتیمتر قرار میدهند و این سنگ را طوری انتخاب میکنند که اولا در مقابل عوامل جوی مقاومت نماید در ثانی رنگ آن طوری باشد که زود چرک نشده و در مقابل آفتاب مقاوم باشد . در این مکان ها معمولا از سنگ تیشه ای تیره رنگ استفاده مینمایند و نام کارگاهی متداول ترین ان , سنگ داغون تیشه ای میباشد .

سنگ قرنیز

سنگ دوم میتواند سنگ قرنیز باشد با توجه به اینکه در ایران اکثر قریب به اتفاق فضاهای داخلی ساختمان را با گچ سفید میکنند . ( به جز سرویس ها ) و گچ در مقابل آب بسیار ضعیف و حساس میباشد و ممکن است بخواهند کف اتاق ها را به وسیله ی گونی نم دار تمیز نمایند و در نتیجه کف اتاق مرطوب میگردد و در اثر این زطوبت ممکن است دیوار های گچی آسیب ببینند . لذا در محل برخورد دیوار با کف اتاق یک ردیف سنگ به پهنای هشت تا ده سانتیمتر قرار میدهند که هم از نفوذ رطوبت به قسمت های گچی دیوار جلوگیری میشود و هم قسمت مقاومی در مقابل ضربه های احتمالی که بر اثر جارو کردن و جابه جایی لوازم اتاق به پای دیوار وارد میشود ایجاد گردد . این سنگ را با سیمان کار میگذارند و ضخامت آن معمولا یک سانتیمتر است . بهتر از که این سنگ کاملا هم باد سفید کاری دیوار نصب شود زیرا اگر چند میلیمتر عقب نصب شود لبه ی تیز گچ که در اثر این عقب رفتگی ایجاد میگردد آسیب پذیر میباشد . اغلب مهندسین معمار سنگ قرنیز را هم باد گچ کاری نصب کرده و با یک فرورفتگی در گچ که به آن چفت میگویند قسمت سنگ را از قسمت گچ جدا میکند .

کف در گاه و کف پنجره

در ساختمان های بنایی که دیوار ها معمولا حمال بوده و ناچارا حداقل به ضخامت 35 سانتیمتر ساخته میشود در محل پنجره ها که ضخامت آن در حدود چهار سانتی متر میباشد و با توجه به اینکه پنجره را در حدود 5 یا 6 سانتی متر از نما عقب تر کار میگذارند در نتیجه در داخل اتتاق تاقچه ای به پهنای حدود 20 سانتی متر ایجاد میگردد که معمولا روی آن قطعه سنگی کار گذاشته میشود تا سطح مقاوم تر و زیباتری ایجاد نماید . پهنای این سنگ با توجه به اینکه در حدود 2 تا 3 سانتی متر هم جلو تر از باد دیوار کار گذاشته میشود در حدود 23 تا 25 سانتیمتر میباشد و این تاقچه ی کوچک محل مناسبی برای گذاشتن گلدان و یا اشیای دیگر میباشد و به آن کف درگار میگویند .  از قسمت بیرون نیز تاقچه ای به پهنای 5 یا 6 سانتیمتر ایجاد میگردد و برای آن که آب باران به داخل اتاق سرایت  نکند با توجه به نما های مختلف ساختمان , ممکن است روی آنرا به وسیله ی قطعه سنگی که به آن کف پنجره میگویند پوشانیده شود . البته در نماسازی های مختلف ممکن است این قسمت به وسیله ی سیمان و یا ورق اهن و یا مصالح دیگر نیز پوشانیده شود .

سنگ پله

تا سال 1340 در ایران برای ساختن پله اغلب از مصالح سیمانی مانند موزاییک و ... استفاده میگردید ولی از آن سال به بعد که کارخانه های سنگ بری زیاد شد رفته رفته برای ساختن پله از سنگ های پلاک استفاده مینمایند .

به علت عبور و مرور زیادی که از روی پله میشود باید از مصالح مقاوم تری در این محل استفاده شود بدین لحاظ کلفتی سنگ پله را حداقل چهار سانتی متر انتخاب میکند . پهنای سنگ پله در حدود 30 تا 35 سانتی متر و در ازای آن به نسبت نوع ساختمان متفاوت بوده و در حدود 1.2 متر است و ارتفاع پله را که به آن پیشانی پله میگویند نیز با قطعه سنگی به ضخامت 2 سانتیمتر میپوشاند . در کناره ی پله و در محل برخود آن با دیوار نیز قطعه سنگی قرار میدهند که به این سنگ نیز قرنیز میگویند . ارتفاع پله با توجه به شدت رفت و آمدی که روی آن انجام میشود از 15 سانتی متر تا 50 سانتی متر میباشد . و برای ساختمان های مسکونی معمولی در حدود 17 سانتیمتر است .

فرش کف

در سالن های عمومی مانند بیمارستان ها و هتل ها و مدارس و ادارات که رفت و آمد زیاد بوده و کف سالن ها در معرض سایش قرار دارد و همچنین باید نظافت کردن آن آسان باشد برای فرش کف ها اغلب از سنگ استفاده مینمایند.  برای آپارتمان های مسکونی نیز فرش سنگ با توجه به رنگ های جالب و قیمت ارزان آن متداول میباشد . برای فرش این فضاها با توجه به وسعت آن از سنگ هایی به ابعاد مختلف استفاده مینمایند مثلا 40*40 یا 50*50 و یا 20*40 و یا 30*15 و... همچنین برای فرش کف سرویس ها مانند آشپزخانه و حمام و توالت نیز از سنگ استفاده میگردد باید توجه نمود که ابعاد سنگ برای فرش سرویس ها با توجه به اینکه این کف ها باید دارای شیب ملایمی به طرف کف شور داشته باشد باید کوچک انتخاب گردد .  مثلا 10*10 و یا حداکثر 15*15 سانتیمتر .

نصب سنگ روی دیوار

نصب سنگ روی دیوار ممکن است در مکان های مختلف ساختمان انجام شود . متداول ترین دیواری که ممکن است با سنگ پوشانده شود دیوارهای خارجی ساختمان بوده که بعضی از مهندسین نما سازی را با سنگ انجام میدهند . در ساختمان های عمومی اغلب دیوار های راه پله را که عبور و مرور از آن زیاد بوده و دیوار های آن در معرض آسیب میباشد با سنگ پوشانیده میشود در بیمارستان ها و ادارات و مدارس که رفت و آمد زیاد میباشد و باید نظافت کردن آن آسان باشد اغلب دیوار های اتاق ها را تا حدود یک متر با سنگ میپوشانند در بعضی از ساختمان ها دیوار های سرویس ها را نیز به جای کاشی با سنگ میپوشانند .

پاگردها

در ساختمان هایی که برای نصب پله از سنگ استفاده میشود معمولا برای فرش پاگردها نیز از سنگ استفاده میگردد این سنگ اغلب از نوع سنگ پله بوده و ضخامت آن در حدود 2 سانتی متر و ابعاد آن نیز در حدود 10*10 یا 20*20 میباشد . به هرحال چون این فضا ها کوچک بوده و در حدود سه الی چهار متر مربع میباشد برای آن از سنگ به ابعاد کوچک استفاده میگردد .

رنگ سنگ

رنگ سنگ های طبیعی را به سه دسته تقسیم نموده اند : سنگ های بی رنگ – سنگ های مات  - سنگ های براق .

سنگ های بی رنگ

سنگ های بی رنگ آنهایی هستند که یا به کلی فاقد رنگ میباشند مانند نمک بلور و یا کم رنگ هستند مانند سنگ یا خاکی که از آن چینی تهیه میشود و یا پنبه ی کوهی و...

سنگ های مات

سنگ های مات سنگ هایی هستند که ترکیب تشکیل آنها طوری است که فاقد درخشندگی میباشد مانند گوگرد و یا اکسید آهن آبدار.

سنگ های براق

سنگ های براق آنهایی هستند کهدارای جلای فلزی میباشند . مانند گوگرد که دارای رنگ زد است یا کربن  - گرافیت – ذغال سنگ ها که دارای رنگ سیاه میباشند .

ولی در صنعت ساختمان رنگ سنگ بسیار مهم و مورد توجه میباشد و یکی از عوامل مهم تعیین کننده در انتخاب سنگ رنگ آن است و اغلب رنگ سنگ ها را با نام محلی که سنگ از آنجا استخراج میشود میشناسیم مانند باغ ابریشم اصفهان که سنگی سیاه رنگ میباشد و یا سنگ سنندج که سنگی به رنگ سرخ تیره متمایل به جگری است و یا سنگ های کریستال که کبود است و یا سنگ های تراورتن که کرمی رنگ هستند .

محل مصرف سنگ ها با توجه به شگل هندسی آن

سنگ لاشه

این نوع سنگ بدون اینکه هیچ نوع کاری یرای شکل دادن روی آن بشود همانطوری که از معدن سنگ استخراج میشود مورد مصرف قرار میگیرد فقط ابعاد آن باید طوری باشد که کارگران ساختمانی قادر به حمل ونقل وجابجایی آن باشند این سنگها بیشتر برای دیوار سازی مورد استفاده قرار میگیرد مخصوصا دیوارهای جلو خاکریزها یا پشت دیوارهای سنگی که جلو آنرا با سنگهایی که تیشه داری شده اند، میچینند.

مهمترین معدن این نوع سنگها در اطراف تهران معدن سنگ سبز میباشد که در نزدیکی ده اوین واقع شده است.این نوع سنگها باید سالم و توپر باشد وپوسیدگی نداشته باشد روی آن تود های لای وخاک موجود نباشد.وزن هر قطعه آن از 20 یا 30 کیلو بیشتر نباشدو اگر در پایین دیوار مصرف میشود جنس آن طوری باشد که در اثر عوامل جوی در آن تغییر شکل زیاد ایجاد نشودو بتوند یخ بندان های مکرر را تحمل نماید.دیگر از سنگهایی که به طور طبیعی و بدون کار روی آن مصرف میشود سنگهایی است که در راه سازی مخصوصا ساخت پل و دیوار مورد مصرف قرار میگیرد و مختصری با تیشه های مخصوص روی آن را تراشیده و دو سطح موازی آن را صاف میکند که به راحتی روی همدیگر قرار گرفته و نمای آن به طور طبیعی و بدون تراشیدگی میباشد و به این طریق به دیوار منظره ی جالبی میدهد و یا دور تا دور سطحی از سنگ را که دیده میشود به پهنای 5 میلیمتر و حداکثر 1 سانتی متر تراشیده و مسطح مینمایند تا منظره ی جالب تری داشته باشد . در راه آهن سراسری ایران با همین نوع سنگ ها پل ها و دیوارهای جلوی خاکریز بسیار زیبایی ساخته شده است  .

سنگ های پلاک

پر مصرف ترین سنگ ها در صنعت ساختمان سنگ های پلاک است که ضخامت آن بر حسب محل مصرف از 1 سانتیمتر تا 4 سانتیمتر گاهی هم بیشتر میباشد . سنگ های 1 سانتیمتری برای قرنیز اتاق ها و سنگ های 2 سانتیمتری برای فرش کف و نما سازی و سنگ های 3 سانتیمتری برای فرش کف حیاط و سنگ های 4 سانتیمتری برای پله و بیشتر از 4 سانتیمتر برای مکان های مخصوص مانند ستون های تزیینی – شومینه و یا جاهایی از این قبیل مصرف میشود . ضمنا ممکن است یک روی سنگ پلاک را با تیشه های مخصوص خط بیندازند که به آن سنگ تیشه ای میگویند این نوع سنگ ها بیشتر در محل هایی فرش میشود که امکان لیز خوردن عبور کنندگان روی آن میباشد مانند کف حیاط و ... و همچنین ممکن است با نظر مهندس معمار برای زیبایی سنگ های کف راهروها و یا نما سازی را نیز شیشه ای بنمایند .

وزن مخصوص سنگ های ساختمانی

وزن واحد حجم سنگ های ساختمانی با توجه به پوکی و یا توپر بودن آن از 1.7 تن بر متر مکعب تا 3 تن بر متر مکعب میباشد هر قدر وزن مخصوص سنگ زیادتر باشد سنگ جلا پذیر تر میباشد به طوری که سنگ با وزن مخصوص 1.5 تن بر مترمکعب جلا بر نمیدارد و سنگ با وزن مخصوص 2.5 تن بر متر مکعب به بالا تا حد آیینه ای شدن جلا پذیر میباشد . به طور کلی هرقدر وزن مخصوص سنگ زیاد تر باشد ( ذرات آن به هم نزدیک تر و فشرده تر باشند ) سنگ در مقابل نیروهایی که در ساختمان به آن وارد میشود مانند سایش – ضربه – عوامل جوی غیر مقاوم تر میباشد . ولی در عوض خاصیت نفوذ پذیری آن کم بوده و برای نصب آن به جز ملات باید از وسایل دیگر استفاده شود .

سختی سنگ

فردریک موس مهندس معدن شناس آلمانی ( سال 1773-1839 ) سختی اجسام معدنی را به ده دسته تقسیم نمود :

اجسام معدنی که با فشار دست ساییده میشوند مانند خاک چینی – تالک

اجسام معدنی که با ناخن خط بر میدارند مانند سنگ گچ

اجسام معدنی که با تیغه ی چاقو به آسانی ساییده میشوند مانند سنگ آهک

احسام معدنی که با چاقو ساییده میشوند منیزیت – آهن

اجسام معدنی که با تیغه ی چاقو به سختی خراش بر میدارند مانند لیمونیت – مغناطیس

اجسام معدنی که با شیشه ساییده میشوند مانند هماتیت

اجسام معدنی که روی شیشه خط می اندازند مانند کوارتز

اجسام معدنی که به آسانی روی شیشه خط می اندازند و یا روی کوارتز خط می اندازند مانند توپاز

اجسام معدنی که خیلی آسان روی شیشه خط می اندازند مانند یاقوت

اجسام معدنی که روی روی همه ی اجسام معدنی دیگر خط می اندازند مانند الماس که سخت ترین جسم معدنی است

ویژگی های سنگ های ساختمانی

سنگهایی که در ساختمان مصرف میشود باید دارای ویژگی هایی به شرح زیر باشند :

باید بی رگه بوده و یکنواخت باشند .

قسمتی از سنگ دارای حفره و سوراخ نبوده و سست تر نباشد .

سطح آن از مواد نرمی که بین دو لایه ی سنگ در معدن قرار دارد پوشیده نباشد .

در بین آن گره ( قلوه سنگ ) وجود نداشته باشد .

صدای سنگ روشن باشد – صدای زنگ بدهد

بر حسب محل مصرف در مقابل عوامل جوی مقاوم باشد .

بر حسب محل مصرف نیروهای فشاری را بتواند تحمل کند

بر حسب محل مصرف در مقابل سایش مقاوم باشد

به آسانی شکل پذیر باشد و با فرز دستی در کارگاه قابل بریدن باشد

رنگ ثابت داشته باشد . ( از به کار بردن سنگ هایی که رنگ آنها سیر میباشد باید در جاهایی که در مقابل تابش آفتاب قرار دارد خودداری نمود زیرا این رنگ ها پس از یکی دو سال میپرد و به سنگ منظره ی زشتی میدهد )

به آسانی قابل استخراج باشد .

خاصیت مکندگی متناسب با محل مصرف داشته باشد

نصب سنگ

کلیه ی مصالح غیر فلزی ساختمانی که به عنوان باربر یا به صورت تزیین در ساختمان مورد استفاده قرار میگیرند دارای خاصیت مکندگی میباشند و به همین علت اگر در مجاورت ملات قرار بگیرند اب ان را مکیده و همراه آب قسمتی از چسب ملات را نیز به خود میمکند که این چسب به صورت تارهای باریکی به داخل آن مصالح ( آجر – سنگ  - کاشی و ... ) نفوذ کرده و موجب چسبیدن آن قطعه به ملات میگردد . حال اگر این مصالح خاصیت مکندگی نداشته باشند و یا خاصیت مکندگی آن کافی نباشد اتصال آن به ملات به حد کافی نبوده و اگر در مکان های مرتفع نصب شود خطر سقوط دارد که در نتیجه ممکن است برای عابرینی که از زیر چنین ساختمان هایی که این مصالح روی نمای آن نصب شده است عبور میکنند خطر جانی داشته باشند .

از آنجا که خاصیت مکندگی بعضی از سنگ های ساختمانی به اندازه ی کافی نیست مانند کلیه ی سنگ های چینی و یا گرانیت نصب آنها به روی نمای ساختمان بدون مهار کردن آن درست نیست .

طریقه ی مهار کردن سنگ به نما , دیتیل های مختلف دارد که ساده ترین آن ایجاد شیار باریکی روی ضخامت سنگ با دستگار فرز ( فرز دستگاهی است که از یک الکتروموتور تشکیل شده که این الکتروموتور با سرعت زیاد حول محور خود میگردد و به سر آن قطعه ی فیبری مدور و مخصوصی که با الیاف فلزی و نخی مسلح شده و کاملا فشرده باشد متصل است . ضخامت این قطعه ی فیبری در حدود 5 میلیمتر میباشد و با آن میتوان برش های کوچک را در کار گاه روی سنگ انجام داد ) و دور آن را یک یا دو دور سیم غیر گالوانیزه نمره ی 2 تا 3 نرم میپیچند آنگاه سر سیم را از پشت جمع کرده و داخل دوغاب پشت سنگ قرار میدهند. این عمل به مقدار قابل ملاحظه ی از سقوط سنگ جلوگیری میکند . البته برای مهار کردن سنگ به روی نما دیتیل های دیگری نیز موجود میباشد .

ساییدن سنگ

همانطوری که در قسمت تهیه ی سنگ پلاک توضیح داده شد سنگ هایی که روی کف یا نما نصب میگردد پس از آنکه بریده شد اغلب با دستگاه ساب در کارخانه ساییده میشود .

 

پس از آنکه سنگ در فضا های داخل ساختمان فرش شد و با توجه به اینکه در محل درز ها قطعات در یک سطح نبوده و در حدود یک یا دو میلیمتر دارای پستی و بلندی میباشند لذا برای مسطح شدن آنرا پس از نصب و ریختن دوغاب با دستگاه ساب دستی آنرا در محل ساب میدهند و معمولا این ساییدن در چهار مرحله به ترتیب با سنگ های زبر و نرم و نرم تر انجام میشود و در مرحله ی چهارم با نمد و اسید روی آن را جلا داده و بدین طریق تمام گل و بوته ی سنگ نمایان میشود .