Creativity

Innovation

Originality

Imagination

 

Salient

Salient is an excellent design with a fresh approach for the ever-changing Web. Integrated with Gantry 5, it is infinitely customizable, incredibly powerful, and remarkably simple.

Download
ساختمان سنگ مرمر

سنگ یکی از قدیمی ترین مصالحی است که بشر از بدو زندگی بر روی زمین شناخته است و از آن برای تهیه ی وسایل مختلف زندگی و همین طور بنای آثار خود سود جسته است .

در آثار به دست آمده از جوامعی که در دوره ی پارینه سنگی میزیسته اند ابزار کار و اسلحه ی سنگی دیده شده است .

این مصالح فراوان و در دسترس در ساخت بنای ساختمان پرستش گاه ها به کار میرفت . بنای مونولیت ها و تریلیت ها از آن جمله اند .

این بنا ها بعد از هزار ها سال در تمام جهان به جای مانده اند تا پیام انسان های نخستین را به ما برسانند . در دوره ی نوسنگی به کارگیری سنگ در ساختمان افزایش میابد و بعد ها با شناخت بیشتری که بشر از خواص به کار گیری سنگ های گوناگون و ابزار فلزی به دست می آورد آثار متنوع و به جا ماندنی از جمله تندیس ها پرستش گاه ها مقابر و کاخ های عظیمی از خود به یادگار میگذارد که هر یک به عنوان عجایب دنیای قدیم شناخته شده اند .

این بنا ها در آغاز با قطعات تخته سنگ و بدون ملات ساخته شده اند و در بعضی از آنها از بست و قلاب و اتصالات فلزی استفاده شده است . بعد ها بشر ملات های گوناگونی را شناخت و به کار برد و به این مسئله از سنگ هایی با ابعاد کوچکتر نیز استفاده کرد.

بعضی از سنگ های تزیینی را به طرق مختلف به صورت صفحاتی میبرند و در کف و در نما پله ها کف پنجره و ... به کار میبرند . نباید از یاد برد که خطوط خرده سنگ با بعضی مواد چسبنده مهمترین مصالح را در ساختمان تشکیل میدهد . بتن ملات ها موزاییک و بعضی قطعات پیش ساخته از آن جمله اند .

امروزه تنها در ساختمان های یادبود و مانند آنها به تمامی سنگ به کار گرفته میشود . فراوانی و مقاومت آن در مقابل عوامل محیطی باعث شده است که در قسکت هایی که ساختمان به زمین مربوط میگردد یا نقاطی که زیر فشار بیشتری است و به استحکام بیشتری نیاز دارد از آن استفاده شود .

  • منشا شکل گیری سنگ ها و خرده سنگ ها
    • عوامل هوازدگی یا کوه سایی

در زمین شناسی هر یک از چند روندی را که باعث خرد شدن و تغییر شکل مواد سخت سطح زمین و موادی که با جو در تماس اند میشود هوازدگی مینامند . به دلیل همین پدیده ی هوازدگی است که کوهستان ها خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خود را از دست میدهند. عوامل فرسایش و هوازدگی به دو گروه شیمیایی و فیزیکی تقسیم میشوند :

هوازدگی شیمیایی سنگ

بر اثر هیدراتاسیون . انحلال . هیدرولیز . اکسیداسیون . و یا عکس العمل آب های اسیدی با املاح تشکیل دهنده ی سنگ پدید می آید.

هوازدگی فیزیکی سنگ

بدون هیچ گونه تغییرات شیمیایی باعث خرد شدن سنگ ها و تغییر شکل آنها به دانه های ریزتر میشود . این پدیده توسط عواملی چون یخ بندان ..تغییرات حرارت. در جو و در نتیجه انبساط و انقباض. قوه ی جاذبه ی زمین .رشد گیاهان . باد . جریان آب و عمل جانوران و مانند اینها شکل میگیرد .

نتایج مهم ناشی از هوازدگی . تشکیل خاک . تشکیل رسوباتی همچون بوکسیت ( منبع اصلی تهیه ی آلومینیوم ) و خاک های حاصل از خیز و تغییر ماهیت دی اکسید کربن موجود در جو میباشد .

  • عوامل کوه زایی

اگر در واقع تاثیرات هوازدگی را بر پوسته ی زمین یک فعالیت تحلیل برنده ی برجستگی ها بدانیم و به عنوان یک پدیده ی خارجی بشناسیم . فشار های درون کره ی مذاب را مه بر پوسته ی جامد زمین وارد میشود میتوان فرایند کوهزایی و خشکی زایی نامید . این فشار ها تاثیرات گوناگونی بر روی پوسته ی زمین میگذارند.  تغییر شکل پوسته ی زمین که گاه در طی سالیان دراز و گاه در مدت زمان کوتاهی انجام میشود از این نیرو سرچشمه میگیرد . بیشتر تغییرات عبارتند از :

چین ها : در اثر فشار , لایه های زمین به صورت پیچ و موج هایی در می آیند که البته در همه ی انواع سنگ ها ممکن است این موج ها پدید آید ولی در سنگ های رسوبی بهتر مشاهده میگردند . و اندازه ی آن از چند سانتی متر تا چندین کیلومتر متغیر است .

شکستی ها : تجارب آزمایشگاهی علاوه بر مشاهدات عینی نشان داده اند که اغلب سنگ ها در برابر نیروی کشش , مقاومت بسیار کمتری نسبت به نیروی فشار نشان میدهند . شکستگی ها که بر اثر کشیده شدن سنگ ها پدید می آید بیشتر در سنگ های سطح زمین رخ میدهند . شکستگی های طبقاات سنگی زمین میتواند در جهت به اندازه های مختلف از چند میلیمتر تا چند کیلومتر باشد . ترک یا درز یکی از انواع شکستگی هاست که بدون تغییر مکان جدار ها اتفاق می افتد . ترک ها معمولا پس از مدتی توسط مواد رسوبی پر میشوند . درزها بر اساس زاویه ی صفحه ی آن ها , وضعیت درز نسبت به طبقات سنگی اطراف و نحوه ی تشکیل , تقسیم بندی میشوند .

گسل ها : در صورتی که پدیده ی شکستگی با جابه جایی بخش های طرفین آن همراه باشد گسل به وجود می آید اگر گسل ها در سنگ های لایه لایه واقع شوند به آسانی قابل تشخیص است , معمولا عوامل فرسایش مانع از دیدن اختلاف سطح بین دو قطعه ی زمین میشود .

آتش فشان : میدانیم که در مرکز زمین به علت وجود حرارت زیاد مواد تحت فشار فراوان قرار دارند که در اثر فعل و انفعالات داخل زمین مواد مذاب به طرف پوسته حرکت میکنند و رفته رفته سرد میشوند ولی گاه از جایی که پوسته ی زمین نازکتر است به طرف خارج فوران مینمایند که این پدیده گاه آرام و گاه با انفجار همراه است .

زلزله : زمین لرزه از دیگر پدیده های ناشی از فعالیت های درونی زمین است و از لرزش هایی که در اثر شکستن و حرکت تند و سریع قطعات شکسته شده در بخش های سطحی زمین رخ میدهد , ایجاد میشود .

اگر مقدار انرژی آزاد شده زیاد باشد عوارض طبیعی و مصنوعی مناطق نزدیک به کانون بروز نیرو منهدم میشوند و محیط اطراف به شدن میلرزد و گسل های موجود فعال و یا گسل های جدیدی پدید می آید .

  • منشا ساختمانی سنگ ها

سنگ ها از تجمع کانی ها حاصل میشوند بعضی از سنگ ها از یک نوع و بعضی از چند نوع کانی تشکیل شده اند مواد جامد طبیعی معمولا متبلور , غیر آلی و همگن هستند که ترکیب شیمیایی نسبتا ثابتی دارند کانی های تشکیل دهنده ی سنگ ها یا به اصطلاح کانی های سنگ ساز بر حسب انواع سنگ ها به سه گروه کانی های ماگمایی , رسوبی و دگرگونی به شرح زیر تقسیم میشوند .

  • سنگ های آذرین

سنگ های آذرین از انجماد مواد مذاب درونی زمین به وجود می آیند مواد مذاب که خود از ذوب سنگ های پیوسته یا گوشه ی زمین به وجود می آیند ترکیب سیلیکاتی دارند و ماگما نامیده میشوند ترکیب شیمیایی ماگما متنوع است بعضی سیلیس زیاد ( ماگمای اسیدی ) و بعضی سیلیس کمتر و در عوض عناصر آهن , منیزیم و کلسیم بیشتری دارند ( ماگمای بازی ) . دمای ماگما بیش از 700 درجه ی سانتی گراد است در این مذاب جوشان , گازها , قطعات بلور در حال رشد و قطعات سنگی کنده شده از سنگ های درون زمین وجود دارد . ماگمایی که به سطح زمین رسیده باشد بیشتر گاز های خود را از دست میدهد , در این حال به آنها گدازه میگویند . از انجماد گدازه در سطح زمین سنگ های آتش فشانی به وجود می آیند , ماگما ممکن است در اعماق زمین یا در شکستگی ها و یا در آشیانه های ماگمایی تدریجا منجمد شوند ؛ در این حال به سطح زمین نمیرسند و سنگ آذرین درونی به وجود می آید . علت اصلی اختلاف فوران های آتش فشانی , نوع گدازه است . گذازه های بازیک گرانروی کمتری دارند و گاز ها به آسانی خارج میشوند . در انواع انفجاری مقدار سیلیس ماگما زیاد و گرانروی آن نیز بیشتر از نوع قبلی است . ثابت کرده اند که هر قدر مقدار سیلیس یک ماگما بیشتر باشد اتصال اتم ها برای تشکیل کانی ها , با اینجاد بلور های درشت همراه است و همین امر موجب گرانروی بیشتر ماگما میشود . در حالی که در ماگمای بازیک شبکه ی ملکولی کوچکتر و گرانروی کمتر است . در ماگمای اسیدی , گازها و بخار آب به آسانی خارج نمیشوند و تجمع آنها موجب ازدیاد فشار درونی و در نتیجه انفجار شدید میشوند . این پدیده در آتش فشان های اسیدی پدیده ی شناخته شده ای به شمار می آید . یک ماده ی مذاب ممکن است در اعماق و یا در نزدیکی سطح زمین سرد شود . در این حالت دو نوع سنگ به وجود می آید که از مظر شیمیایی و کانی شناسی شبیه به هم هستند ولی از نظر بافت با یکدیگر متفاوت هستند . بنابراین هر سنگ آذرین درونی یک معادل بیرونی خواهد داشت . سنگ های پر سیلیس به علت وفور کوارتز و فلدسپات ظاهری روشن دارند و سنگ های کم سیلیس و به اصطلاح بازیک به علت وفور کانی های آهن و منیزیم رنگ تیره تر از خود ظاهر میسازند . به این ترتیب با توجه به رنگ سنگ میتوان تا اندازه ای به ترکیب سنگ پی برد .

2-1-2- بافت سنگ های آذرین

به طور کلی هرقدر سرعت سرد شدن کند تر باشد تعداد مراکز تبلور کمتر است و یون ها فرصت کافی برای مهاجرت به سوی مراکز تبلور را خواهند داشت این امر سبب میشود تا بلور ها اندک ولی تا اندازه ای بزرگ باشند در عوض اگر سرعت سرد شدن سریع باشد مرکز تبلور بیشتری به وجود می آید که این امر سبب تشکیل بلور های کوچکتر میشود در این حالت سنگ های آذرین بیرونی پدید میآیند . سنگ های فاقد بلور و به اصطلاح شیشه ای چون به سرعت سرد میشوند یون های موجود در مایع مذاب فرصت بستن ندارند و ساختمان منظم بلورین حاصل نمیشود در واقع به علت انجماد سریع یون ها بی حرکت میشوند و حالتی شبیه مایع در آنها به وجود می آید . این همان شیشه  طبیعی است که بعضی از سنگ های آتشت فشانی از آن دسته اند . به طور کلی سنگ های آذرین را به انواع درشت بلور , ریز بلور و شیشه ای طبقه بندی میکنند . البته بافتی به نام پروفیلی هم وجود دارد که در آن بلور های درشت در زمینه ای فاقد بلور یا ریز بلور وجود دارد . وجود این بافت حاکی از آن است که سنگ در دو مرحله سرد شده است مرحله ی اول در اعماق شروع به سرد شدن میکند و بلور های درشت تشکیل میشوند مرحله ی دوم در مسیر حرکت و نزدیک شدن به سطح زمین به علت سرد شدن نسبتا سریع بلور های ریز تشکیل میشوند و سر انجام در سطح زمین به علت سرد سدن سریع ماگمای بلوری تشکیل میشود و شیشه خمیره ی سنگ را تشکیل میدهد .

  • سنگ های رسوبی

فرایند هوازدگی سنگ های قدیمی را به تدریج متلاشی و تبدیل به قطعات کوچکتر میکند عوامل فرسایش مثل آب های جاری , باد , امواج  و یخ هستند . نیروی جاذبه مواد حاصل از هوازدگی سنگ های بستر را حمل و آنها را خرد تر میکنند این مواد را رسوبات میگویند ذرات ماسه در تلماسه های صحرایی , گل رس در مرداب , ریگ در بستر رودخانه حتی گرد و خاک روی وسایل منزل مثال هایی در مورد این فرایند بی وقفه هستند سرانجام این رسوبات  در محل هایی جدید مثل دریاچه و صحرا ها ته نشین و به صورت لایه هایی روی هم حمع میشوند رسوبات از تجمع خرده سنگ ها , کانی ها در سطح زمین یا در اثر ته نشینی شیمیایی مواد محلول در آب حاصل میشوند . اهمیت سنگ های رسوبی در این است که حدود 34 درصد سطح قاره ها را میپوشانند و محتوی فسیل اند که یکی از ابزار های مهم در مطالعه ی گذشته ی زمین است . در سنگ های رسوبی شواهد زیادی از منشا رسوبات و شرایط محیط و رسوب زدگی آنها وجود دارد .

2-2-1- سنگ شدگی

به فرایند تبدیل رسوبات ناپیوسته به سنگ های رسوبی سنگ شدگی میگویند . سنگ شدگی از راه های زیر صورت میگیرد :

تراکم : رسوباتی که در محیط آرام مثل دریاچه ته نشین میشوند به ترتیبی روی هم قرار میگیرند که مقدار زیادی فضای خالی بین آنها تشکیل میشود . رسوب های ماسه در یک محیط رسوبی آرام ممکن است حدود 40 تا 50 درصد حجم خود خلل و فرج داشته باشد . همچنان که لایه های رسوبی بر روی لایه های اولیه ته نشین میشوند , ذرات رسوبات لایه های اولیه در اثر وزن لایه های فوقانی فشرده و میزان فاضاهای خالی بین آنها کم میشود به این حالت فشردگی و مستحکم کردن رسوبات را که باعث کاهش فضای خالی بین دانه های ته نشستی میشود تراکم میگویند این عمل باعث خارج شدن آب موجود از بین ذرات نیز میشود تراکم مناسبترین راه سنگ شدگی در سنگ های رسوبی دانه ریز مثل شیل است .

چسبیدن : آب های زیر زمینی ضمن عبور از لایه های رسوبی مواد جامدی را که خاصیت چسبندگی دارند در فضاهای خالی بین دانه های رسوبی ته نشینن میکند و آنها را به هم میچسباند و در شبکه ی محکم نگه داری و به سنگ سخت تبدیل میکند این عمل را چسبیدن یا سیمان شدگی گویند  . مثل ماسه سنگ که از به هم چسبیده شدن ماسه های ناپیوسته به وسیله ی مواد چسبنده ایجاد میشود . مواد چسبنده ی بیشتر سنگ های رسوبی کربنات ها هستند در آبهای جاری و زیر زمینی یون های کلسیم و بی کربنات به طور معمول وجود دارد و در شرایط مناسب شیمیایی از ترکیب این دو یون کربنات کلسیم جامد به وجود می آید . سیلیس ماده ی چسبنده ی دیگر سنگ های رسوبی است در برخی از سنگ های رسوبی این ماده از نوع اکسید های اهن یا کانی های رسی است .

  • سنگ های دگرگون

اصولا سنگ های دگرگون شده , در درون زمین و دور از چشم ما و در مدت زیادی به وجود می آیند. در عمق 25 کیلومتری زمین دما برای ذوب بعضی از سنگها کافی است و در سطح زمین عمل هوازدگی انجام میشود . در فاصله ی این دو حد , دامنه ی تغییرات شیمیایی, فشار و دما , زیاد است , همچنین بر اثر بروز برخی پدیده های دیگر سنگ ها دچار تغییراتی میشوند و حالتی تازه پیدا میکنند به چنین سنگ هایی دگرگون شده و به چنین پدیده ای عمل دگرگونی میگویند .البته طی عمل دگرگونی کانی ها ذوب نمیشوند بلکه حالت جامد خود را محفوظ نگه میدارند . در طی دگرگونی , بافت و ترکیب سنگ های قبلی بر اثر دخالت عوامل دگرگون ساز دست خوش تغییر میشود . عوامل دگرگون ساز عبارتند از : حرارت , فشار و سیالاتی که از نظر شیمیایی فعالند .

اقسام سنگ های دگرگون شده :

سنگ های دگرگون شده به دو گروه عمده زیر تقسیم بندی میشوند :

*انواعی که فولیاسیون دارند یا متورق اند ؛ از این گروه میتوان , سنگ شیست و گنیس را نام برد.

*انواعی که فاقد جهت یافتگی اند ؛ از این گروه میتوان سنگ مرمر و کوارتزیت را نام برد .

3- ساختمان شیمیایی سنگ ها

میدانیم که سنگ ها خود از قسمت های ساده تری به نام کانی تشکیل شده اند . کانی ها مواد جامد , طبیعی , معمولا متبلور , غیر آلی , همگن و با ترکیبات شیمیایی مشخص اند . هر کانی دارای نام خاص و فرمول شیمیایی ویژه است . تا کنون بیش از 3000 کانی در طبیعت شناخته شده است که تنها حدود 24 کانی آن در سنگ های پوسته ی زمین فراوان هستند و آنها را کانی های سنگ ساز مینامند . به سبب تنوع کانی های تشکیل دهنده سنگ ها و نیز بسته به کثرت وجود ترکیبات خاصی در آنها , سنگ ها را به چهار دسته تقسیم میکنند :

  • کربنات ها : املاح اسید کربنیک هستند که معمولا از گروه ته نشستی ها به وجود می آیند ؛ مانند تراورتن کربنات هایی که در شکل سنگ ها نقش به سزایی دارند دو دسته اند
  • کلسیت که دارای ظاهری براق و شیشه ای است و از سنگ هایی که این ترکیب در آنها زیاد است برای تهیه ی شیشه , سیمان و آهک بهره میگیرند .
  • دولومیت که از کلسیت به مراتب کدر تر است ولی از نظر خصوصیات با آنها شباهت دارد
  • سولوفات ها : یکی از عناصر تشکیل دهنده ی سنگ , نمک های اسید سولفوریک هستند
  • سنگ گچ
  • انیدریت
  • اکسید ها : از عناصر مهم مواد معدنی تشکیل دهنده ی سنگ ها هستند .
  • سیلیس ها مانند کوارتز و کواندوم
  • اکسید ها ی آهن
  • سیلیکات ها : به دو دسته تقسیم میشوند :
  • سیلیکات های هیدراته مانند پادزهر
  • سیلیکات های غیر هیدراته مانند میکا

خواص شیمیایی سنگ ها و تاثیر عناصر شیمیایی بر روی مصالح , که نقش اساسی در انتخاب مواد را داراست به مکانی که از آنها استفاده میکنیم بستگی دارد . بنابر این آزمایش های مربوط برروی سنگ ها به منظور پی بردن به مقاومت های شیمیایی در مقابل اسید ها , باز ها , نمک ها , آب و ... و همچنین استخراج مواد جانبی از سنگ ها صورت میگیرد .

4 – انواع سنگ ها

تنوع سنگ ها سبب پیچیده تر شدن دسته بندی آنها میشود . از نظر کاربردی سنگ ها در گروه زیر تقسیم میشوند :

  • از نظر شکل : طبیعی ( سنگ های خام ) و ساختگی ( سنگ های کار شده )
  • از نظر نوع ( تجمع کانی ها و نحوه ی پیدایش )

4-1- شکل طبیعی سنگ ها

سنگ ها از نظر شکل طبیعی به گروه های زیر تقسیم میشوند :

  • سنگ های رودخانه ای : این سنگ ها در جریان غلتیدن در مسیر رودخانه و برخورد با یکدیگر و بر اثر عمل فرسایش , گوشه های تیز و لبه دارشان را از دست میدهند  و سطح آنها تقریبا صاف و صیقلی میگردد . قلوه سنگ رودخانه ای از این دسته است که حداقل قطری برابر 5 سانتی متر دارد . کوچکترین قلوه سنگی که در دیوار سازی به کار میرود معمولا قطری در حدود 15 سانتی متر دارد . اندازه های کوچکتر به عنوان پر کننده مورد استفاده قرار میگیرند .
  • سنگ های کوهی : این سنگ ها بیشتر لبه تیز هستند و مستقیما از معدن سنگ استخراج میشوند . در روند عملیات استخراج , به شیوه های گوناگون قطعات بزرگ سنگ را از کوه جدا نموده و برای آماده سازی به کارخانه حمل میکنند . به این قطعات اصطلاحا سنگ قله میگویند . باید توجه داشت سنگ هایی که به طور طبیعی از کوه جدا و در دامنه انباشته میشوند , در بیشتر موارد با توجه به تاثیر عوامل هوازدگی بر انها , در عملیات ساختمانی به کار برده نمیشوند .
  • سنگ های لاشه : این سنگ ها در نتیجه عمل انفجار و یا پس از خرد کردن قطعات بزرگتر سنگ به دست می آیند . و شکل خاص و سطوح مشخصی ندارند . استفاده از سنگ لاشه بدون اینکه گوشه های تیز و لبه دار آن گرفته شود مجاز نیست , مگر با ابعاد کوچکتر از 15 سانتی متر که به عنوان پر کننده از آن استفاده میشود .
  • سنگ لایه لایه یا تخته ای : این سنگ ها استحکام چندانی ندارند و حداقل ضخامت آنها در کارهای بنایی نباید کمتر از 8 سانتی متر باشد .

4-2- شکل های ساختگی سنگ ها

قبل از استفاده از سنگ در ساختمان , معمولا بر روی آن عملیاتی انجام میشود که کارایی و زیبایی انرا افزایش میدهد . به این علت این دسته از سنگها را سنگهای کار شده میگوییم . از سنگ های کار شده صورت های زیر ساخته میشود :

  • سنگ قواره : که با حذف گوشه های تیز و زاید سنگ لاشه به دست می آید . ابعاد آن نباید کمتر از 15 سانتی متر باشد .
  • سنگ باد بر یا رگه ای : این نوع سنگ ها به صورت تقریبا مکعبی در می آیند . سطح نمای آنها را تقریبا مربع یا مسطتیل شکل میسازند . حداکثر برجستگی (بار) سطح نمای آنها 4 سانتی متر است . و حداقل عرض و ارتفاع آن به ترتیب 20 و 15 سانتی متر است . اگر به منظور ایجاد درز های ملات خور ظریف تر , قسمت های ملات خور این نوع سنگ ها را به کمک کلنگ مخصوص بتراشند به آن سنگ سر تراش میگویند و اگر چهار وجه ملات خور را کاملا و با دقت گونیا نمایند آنرا سنگ سرتراش گونیا شده مینامند .
  • سنگ بادکوبه ای : این سنگ در حقیقت سنگ سر تراشی است که دورتا دور وجه نمای آن را به عرض 5.1 تا 3 سانتی متر با قلم تراش داده اند و بقیه ی سطح نما را تیشه داری میکنند .
  • سنگ اندازه یا حکمی : اگر سنگ به اندازه ی مشخصی که در نقشه منظور شده است در آید به آن سنگ اندازه میگویند .
  • سنگ های چند نما یا تمام تراش : اگر همه ی سطوح قایم و افقی سنگ را دست تراش نمایند به آن سنگ دست تراش میگویند .
  • سنگ چند وجهی : این سنگ ها به صورت چند وجهی نا منظم در آمده و در نمای کنار یکدیگر قفل و بست میشود . در این نوع سنگ ها ابعاد وجوه نباید کمتر از 10 سانتی متر باشد .
  • سنگ پلاک : در کارخانه سنگ های قله را به ضخامت و ابعاد مورد نیاز میبرند به این دسته سنگ ها که معمولا چهارگوش و دارای لبه های قایم هستند سنگ پلاک میگویند . سنگ های پلاک بر حسب پرداخت سطح نمای آنها به نام های کلنگی , چکشی , تیشه ای , سوخته و پرداخته یا ساب خورده شناخته میشوند . ضخامت سنگ های پلاک بر حسب نوع و کاربرد آنها انتخاب میشود . برای نمونه سنگ های گرانیت مرغوب را تا 3 میلیمتر ضخامت برش داده و پرداخت میکنند .

انتخاب سطح نهایی سنگ علاوه بر مسایل زیبا شناسی و محل کاربرد سنگ به جنس سنگ و بافت آن بستگی دارد . برخی از سنگ ها جلا پذیر نیستند بنابراین از روش های دیگری برای ایجاد جلوه در آنها استفاده میشود.

4-3- انواع سنگ های ساختمانی

سنگ ها در دسته های گوناگونی نام گذاری میشوند . گاهی نام معدن سنگ اسم خود سنگ میشود. رایج ترین سنگ های ساختمانی عبارتند از :

گرانیت

بیشتر گرانیت ها سخت و چگال هستند و به این ترتیب جزو مصالح با دوام ساختمانی قرار میگیرند . در برابر نفوذ آب و اثر ضربه مقاومند و محیط های صنعتی را به خوبی تحمل مینمایند . در برابر اثر آب و ضربه مقاوم اند و محیط های صنعتی را به خوبی تحمل مینمایند . ظاهر گرانیت متاثر از کار انجام شده بر روی سطح نهایی آن است که ممکن است پکشی , کلنگی , تیشه ای یا صیقلی باشد . بهترین نمای سنگ گرانیت حالت صیقلی آن است که زیبایی رنگ و انعکاس کریستال های آن را نمایش میدهد . سطح گرانیت بر اثر حرارت و تفاوت ضریب انبساط و انقباض بین اجزای کریستالی مختلف آن به صورت سوخته در می آید . استفاده ی تلفیقی از گرانیت سیقلی و سوخته در ساختمان به علت تضاد زیبایی جالبی پدید می آورد در ایران معادن بسیاری وجود دارد که سنگ های گرانیت با رنگ های مختلف از آن استخراج میشوند . سنگ گرانیت به علت هزینه ی سنگین استخراج برش و صیقل , نسبتا گران است به همین دلیل بیشتر در نمای ساختمان های مهم به کار برده میشود از این سنگ برای کف سازی , پیاده رو سازی و راه سازی نیز استفاده میشود .

ماسه سنگ ها

ته نشست های ماسه ای را که به یکدیگر به کمک کربنات کلسیم , سیلیس , اکسید آهن و دولومیت به یکدیگر چسبیده اند به ترتیب ماسه سنگ آهکی , سیلیسی , اکسید آهن و دولومیتی مینامند . بر اساس طبیعت ماسه ی رسوبی اولیه ماسه سنگ ها ممکن است دارای بافت نرم یا خشن باشد از نظر رنگ بر اساس ماده ی چسبنده طیفی از رنگ سفید , نخودی و خاکستری تا قهوه ای و قرمز را در بر میگیرند . عموما در برابر یخبندان مقاوم اند . سطح نهایی انها به صورت چکشی , کلنگی و تیشه ای قابل مصرف است و برای نصب آنها از ابزار غیر آهنی استفاده میشود . انواع ماسه سنگ ها عبارتند از :

  • ماسه سنگ آهکی
  • ماسه سنگ سیلیسی
  • ماسه سنگ اکسید آهن
  • ماسه سنگ دولومیتی

سنگ های آهکی

سنگ های آهکی از کربنات کلسیم تشکیل شده اند که یا به صورت کریستالی از آّبهای معدنی شکل گرفته اند و یا در تراکم توده ی غلاف فسیل ها به همراه ارگانیسم های دریایی ته نشین شده اند . این سنگ ها معمولا از طریق ساختمان قالب شیمیایی طبقه بندی شده و به رنگ های گوناگونی از سفید نخودی و خاکستری تا قرمز و آبی یافت میشوند سطح نهایی آنها از سیقلی تیشه ای و کلنگی قابل تهیه است . در خارج از بنا استفاده از سنگ آهکی در کنار و یا روی ماسه سنگ مجاز نیست زیرا سبب بروز تخریب فوری در ماسه سنگ میشود . انواع سنگ آهکی عبارتند از :

  • سنگ آهک استخوانی
  • سنگ آهک متبلور
  • سنگ آهک دولومیتی

مرمر

مرمر سنگ آهک دگرگون است که در آن کربنات کلسیم به صورت ذرات کلسیت کریستالی با اندازه ی مساوی متبلور شده است . اگر روند دگرگونی تکمیل شود هر نشانی از تمام فسیل ها از بین میرود.  اندازه ی کریستال ها بستگی به طول روند تغییر شکل دگرگونی آن دارد بنابراین مرمر کوچکترین اثری از فسیل ها در خود نخواهد داشت .سنگ مرمر خالص سفید و شفاف است زیرا کلسیت خالص آن سفید است . رنگ ها و رگه های همراه با مرمر نشان از ناخالصی های همراه سنگ آهک اولیه دارد . سنگ مرمر به رنگ های قرمز , صورتی , قهوه ای سبز و نخودی , کرم و سفید تا خاکستری و سیاه یافت میشود . اسید ها موجب تخریب مرمر میشوند بنابراین برای سطوح خارجی سطح غیر سیقلی آن توصیه میشود . عموم سنگ های مرمر چگال و سخت هستند گرچه برای استحکام رگه ها گاهی از رزین اپکسی استفاده میگردد . برای استفاده در نما سازی سنگ مرمر با ضخامت 40 میلیمتر و استفاده از گیره های فولاد زنگ نزن , برنز یا مث  توصیه میشود . در معماری داخل و کف حمام از پلاک 7 تا 10 میلیمتری میتوان استفاده نمود برای کف سازی ضخامت 30 میلیمتر لازم است .

کوارتزیت

کوارتزیت ماسه سنگ دگرگون است دانه های کوارتز به صورت یک مجموعه از کوارتز دوباره متبلور میشوند . این سنگ بسیار با دوام و دارای سطحی سخت است و اکثرا برای کف سازی از آن استفاده میشود این سنگ به رنگ های سفید خاکستری سبز , آبی خاکستری و اخرایی یافت میشود . وجود میکا سبب لایه لایه شدن این نوع سنگ میگردد .

سنگ های رسی

این سنگ از دگرگون شدن خاک رس درطول زمان بدست می آید که لایه لایه بوده وبطور نامنظم در نماسازی وپوشش سقف به جای سفال زیبایی حاصی به دیوار نمای ساحتمان میدهند.رنگ آن سیاه تیره ونامش شیست است.

5-مشحصات کلی انتخاب سنگ برای مصارف ساختمانی

سنگ در طبیعت به فراوانی یافت میشود.برخی از انواع ان دوام بسیار زیاد دارند.سنگ طبیعی در رنگها ومشخصات گوناگون وجود دارد و به همین دلیل در نقاط نختلف ساختمان بکار میرود.سنگ های مورد مصرف در کارهای بنایی باید دارای مشخصات زیر باشد:

بافت سنگ: سنگ باید ساختمانی سالم داشته باشذ یعنی :

  • شیار،ترک و رگه های سست نداشته باشد
  • بدون هرگونه خلل و فرج باشد
  • پوسیدگی نداشته باشد
  • یکنواخت و همگن باشد

جذب آب : سنگ ساختمانی نباید آب زیاد جذب کند بنابراین نباید :

  • در آب متلاشی و حل شود
  • تمام یا قسمتی از آن بیش از 8% وزن خود آب بمکد

پاکیزگی: سنگ ساختمانی نباید آلوده به مواد طبیعی و مصنوعی باشد

پایداری در برابر عوامل محیطی : سنگ طبیعی باید شرایط فیزیکی و شیمیایی محیط را تحمل نماید لذا باید :

  • در برابر باد،یخ بندان، تغیرات دما و در صورت وجود جریان آب و همه ی عوامل فرسایش مقاومت کند.
  • در برابر محیط های شیمیایی اسیدی و قلیایی و همچنین عوامل هیدرولیز و اکسیداسیون مقاومت کند.

پایداری مکانیکی

  • تاب فشاری برای قطعات باربر نباید کمتر از 150 کیلوگرم برسانتی متر مربع باشد.
  • در برابر سایش در مکان های پر رفت وآمد،مقاوم باشد.

6- خصوصیات اصلی عملیات ساختمانی با سنگ

این مبانی که ضامن ساخت بنا با کیفیت بهتر خواهند بود عبارتند از:

  • در هنگام بنایی باید سنگ را ابتدا مرطوب کرد و سپس از آن استفاده نمود.
  • سنگ ها به صورت کله و راسته باید به نحوی روی هم قرار گیرند که قطعات به خوبی در یکدیگر قفل و بست شوند و نباید بند های بین سنگ ها روی یکدیگر قرار گیرد.
  • ملات در بین سنگ ها باید به نحوی قرار گیرد که مانع از لبه های سنگ فوقانی و تحتانی با یکدیگر شود.
  • قطعات سنگ چیده شده در رج اول باید بزرگتر از قطعات فوقانی باشد.
  • سنگ باید درجهت خواب و در جهت اولیه و طبیعی آن قرار گیرد.به این ترتیب،راستای نبروهای وارده بر روی هر قطعه از سنگ ساختمانی،باید عمود بر رگه یا خواب طبیعی آن باشد.این قضیه در مورد سنگ های لایه لایه از اهمیت ویژه ای برخوددار است.
  • قطعه سنگ باید در محل مورد نظر به نحوی قرار داده شود که پس از تماس با ملات حرکت نکند.
  • عملیات بنایی با سنگ در هوای زیر 5درجه سانتیگراد مجاز نیست و پس از عملیات ساختمانی باید به نحو مطلوب آنها را در برابر ضربه و عوامل جوی حفظ کرد.
  • بسته به نوع و مقاومت سنگ وشرایط اقلیمی و مصالح طرح،باید بند کشی مناسب با دیوارهای سنگی انجام شود.
  • برای نصب سنگ های پلاک قطعا باید قللاب های مناسب فلزی از آهن زنگ نزن و یا سایر فلزات مناسب مانند برنز جهت اتصال بهتر سنگ به ملات و یا بصورت نصب خشک پیش بینی شود.

7- فساد در سنگ

عامل اصلی فساد در سنگ ها اثر نمک های محلول بر آنهاست.آلودگی محیط،یخ بندان و پوسیدگی در قطعات فلزی و وجود رگه های ضعیف و همچنین عملیات اجرایی ضعیف نیز موجب تخریب سنگ ها میشود.

اثر نمک های محلول :

چنانچه رطوبتی که به همراه خود نمک های محلول وجود دارد از سطح سنگ تبخیر شود مقداری نمک در سطح آن به صورت شوره و لایه ای هم در خلل و فرج سنگ باقی میگذارد . تداوم رطوبت و تبخیر موجب افزایش حجم بلور ها و پوسته شدن سطح سنگ میگردد . بنابراین سنگ هایی متخلخل در برای نمک های محلول حساس ترند .

آلودگی محیط :

سنگ های کانی دارای کربنات کلسیم در برابر محیط های اسیدی حساس اند . اکسید گوگرد در محیط مرطوب و اکسیژن موجود در هوا تولید اسید سولفوریک مینماید که بر سنگ های آهکی اثر میگذارد و سولفات کلسیم تولید میکند .

سنگ های آهکی و ماسه سنگ های آهکی در این مورد حساس ترند . در سنگ های آهکی سولفات کلسیم حاصل شده در سطح با آب شسته میشود . ولی در سطوحی که قابل شستشو نیستند سطح به وسیله ی دوده سیاه میشود و به برآمدگی هایی تبدیل میشود که گرد آهکی در اطراف آن است . در انواع سنگ های آهکی منیزیم دار ایجاد سولفات منیزیم روند فساد را تسریع میکند . در ماسه سنگ ها خلل و فرج توسط گچ پر میشوند , پوسته های سخت ایجاد شده اغلب به علت تفاوت انبساط حرارتی فرو میریزند . ماسه سنگ های سیلیسی گرچه مستقیما بر اثر تهاجم اسید های موجود در هوا صدمه نمیبینند ولی سنگ گچ تولید شده توسط سنگ آهک که به علت تخریبحاصل از تبلور در سطح ماسه سنگ به وجود می آید سبب خرابی میشود .

مرمر که اساسا کربنات کلسیم است مورد هجوم اسید های موجود در هوا قرار میگیرد و سطح صیقلی آن به مرور زبر میشود ولی به علت بافت متراکم و چگال آن کمتر تحت تاثیر عمل تبلور قرار میگیرد .

اثر یخبندان :

تخریب بر اثر یخبندان در قسمتی از ساختمان که در شرایط مرطوب قرار دارد رخ میدهد . در محل درپوش ها سایه بان ها کرسی بنا و کف پنجره این پدیده بیشتر دیده میشود . یخ بندان موجب جدا شدن قطعات میشود ولی آنچنان که در تبلور مشاهده شد تولید شوره نمیکند . سنگ آهک و دولومیت بیش از ماسه سنگ در معرض تهاجم یخبندان هستند . یخ بندان در سنگ مرمر شیت و گرانیت به علت تخلخل اندکی که دارند تاثیری ندارد .

پوسیدگی فلزات :

آب بارانی که از سطوح مسی و آلیاژهای آن به سطح سنگ آهکی میریزد موجب پدید آمدن لکه های سبز رنگ میشود . زنگ زدگی حاصل از ستون آهنی و فولادی بسیار سخت  و مشکل از روی سطوح متخلخل سنگ ها پاک میشود . بیشترین آسیب دیدگی به علت انبساط ناشی  از زنگ زدن قطعات آهنی و فولادی داخل سنگ کاری نما رخ میدهد . همه ی قطعات فلزی نصب سنگ باید از فولاد ضد زنگ و یا فلزات غیر آهنی انتخاب شوند .

آتش :

آتش کمتر موجب تخریب کلی در کارهای سنگی میشود . سطح نمای سنگ های گرانیت مرمر و ماسه سنگ ها ممکن است در اثر آتش سیاه و یا خرد شوند . سنگ های آهکی تحت تاثیر آتش قرار نمیگیرد فقط سنگ های رنگ روشن به علت اکسید شدن آهن موجود در آنها برای همیشه صورتی رنگ میشوند  .ماسه سنگ های آهکی اگر چه برای فضای خارجی مناسب و با دوام نیستند ولی در برابر آتش مقاوم اند  .

8- نگاه داری کارهای سنگی

تمیز کردن :

سنگ های گرانیت , مرمر و شیت استفاده شده در نمای ساختمان به تناوب  نیاز به شستشو با مواد تمیز کننده ی رقیق دارند . برای کدر شدن همیشگی سطح مرمر حداقل هر سال دوبار باید سطح نما را شستشو داد . سطح سنگ آهک به کمک باران به خودی خود پاک نمیشود بنابراین برای پاک کردن رسوب ها و پوسته های گچی لازم است از برس های سیمی استفاده شود . ماسه سنگ ها معمولا به کمک وسایل مکانیکی و مواد شیمیایی تمیز میشوند .

نگهداری از سنگ :

معمولا پوشش هایی مانند مواد ضد آب سیلیکونی بر اساس دستور العمل و تجربه بر سطوح سنگی پاشیده میشود . این مواد نباید بر روی سطح فاسد شده پاشیده شود . پوشش های پلیمری برای استحکام سنگ های پوسیده به کار میروند . این پوشش ها تا عمق 50 میلیمتر در داخل سنگ نفوذ میکند و سبب پلیمر شدن و استحکام لایه های داخلی بدون تغییر در نمای سنگی میشوند .

انبار :

در هنگام انبار کردن سنگ ها در  کارگاه باید آنها را بر اساس نوع و ضخامت دسته بندی و به طور ورق های عمودی و یا مورب به یکدیگر تکیه داد تا سطح آنها در معرض مستقیم آب باران و هوا قرار نگیرد و از ایجاد یخبندان بر روی آنها و ضربه خوردن قطعات جلوگیری به عمل آید .

 

 

واگذاری و فروش کامل وب سایت سنگ ژاریک به مبلغ 50 میلیون تومان مشاهده جزییات
Toggle Bar